De Rol van Mentale Verbeelding in Leesvaardigheid bij Basisschoolleerlingen

Tovmasyan, L (2026) De Rol van Mentale Verbeelding in Leesvaardigheid bij Basisschoolleerlingen. Master thesis, Pedagogical and Educational Sciences.

Preview

Text MasterthesisLTovmasyan-.pdf Download (1MB) | Preview

Abstract

Leesproblemen worden traditioneel vooral verklaard vanuit fonologische tekorten, terwijl de rol van mentale verbeelding en visueel-ruimtelijke vaardigheden, relatief onderbelicht zijn. Dit onderzoek richt zich op de vraag in welke mate mentale verbeelding, visueel-ruimtelijke vaardigheden en werkgeheugen samenhangen met en voorspellers zijn van technisch lezen en pseudowoord lezen bij leerlingen uit de bovenbouw van het basisonderwijs. Er is een kwantitatieve, cross-sectionele secundaire data-analyse uitgevoerd op een bestaande dataset van bovenbouwleerlingen van het regulier basisonderwijs. Mentale verbeelding, visueel-ruimtelijke vaardigheden en werkgeheugen zijn gemeten met de TTCT, NIO-subtests en de Apen- en Leeuwen-taken. Technische leesvaardigheid is in kaart gebracht met de Eén-Minuut-Test (EMT) en de Klepel. De data zijn geanalyseerd met beschrijvende statistiek, Pearson-correlatieanalyse en meervoudige regressieanalyses, waarbij geslacht en leeftijd als controlevariabelen zijn meegenomen. De resultaten laten enkele zwakke maar significante verbanden tussen EMT en creativiteit (TTCT) en tussen Klepel en verbaal-abstract redeneren (NIO Categorieën). In de regressie-analyses bleken de cognitieve variabelen technisch lezen en pseudowoorden lezen niet betrouwbaar te voorspellen. Echter leverde een visueel-ruimtelijke maat (NIO Ruimtelijk Inzicht) een beperkte, onverwachte negatieve bijdrage aan de EMT. Op basis van correlatie- en regressieanalyses blijkt dat mentale verbeelding, visueel-ruimtelijke vaardigheden en werkgeheugen slechts in beperkte mate samenhangen met technische leesvaardigheid. De gevonden verbanden waren zwak en niet consistent over analyses heen en geen van de cognitieve variabelen bleken een betrouwbare voorspeller van technisch lezen of pseudowoorden lezen. Een enkele visueel-ruimtelijke maat liet een onverwachte negatieve bijdrage zien. Deze bevindingen bieden een nieuw perspectief voor de veronderstelde rol van mentale verbeelding bij technisch lezen.

Item Type:	Thesis (Master)
Supervisor name:	Groot, B.J.A. de
Degree programme:	Pedagogical and Educational Sciences
Differentiation route:	Orthopedagogiek [Master Pedagogical and Educational Sciences]
Date Deposited:	10 Mar 2026 07:02
Last Modified:	10 Mar 2026 07:02
URI:	http://gmwpublic.studenttheses.ub.rug.nl/id/eprint/6312

Actions (login required)

View Item